Obronne działanie organizmu

Zasadniczy wpływ na obronne zdolności organizmu posiada nasza świadomość. Należy uzmysłowić sobie, iż człowiek już od momentu narodzin jest narażony na stresy że jest do ich zwalczania odpowiednio wyposażony przez naturę. Trzeba też wiedzieć, że nie wszystkie stresy są szkodliwe. Jeśli osiągamy nieoczekiwany sukces, to też przeżywamy stres mobilizujący cały organizm, ale owa pełna gotowość pobudza nas do aktywniejszego działania, pełniejszego przeżywania i zwiększa radość życia. Nierzadko człowiek potrzebuje impulsu, aby całkowicie wykorzystał drzemiące w nim możliwości. Bodźcem może być nagroda, zachęta słowna, obietnica, pochwała, ale też zagrożenie karą lub pospolite łajanie. Ostatnio modne stały się tabele, które przedstawiają napięcie stresowe w zależności od sytuacji życiowych. Poniżej przykład opracowany przez niemieckiego naukowca Lindemanna przy zastosowaniu tzw. punktacji Holmesa: Śmierć współmałżonka 100 pkt
Rozwód 73 Pobyt w więzieniu 63 Śmierć członka rodziny 63 Zawarcie małżeństwa 5 Zwolnienie z pracy 47 Pogodzenie się ze skłóconym współmałżonkiem 45 Przejście na emeryturę 45 Ciąża 40
Kłopoty seksualne 39 Rozpoczęcie nowej pracy zawodowej 39 Opuszczenie przez dzieci domu rodzinnego 29 .

Skutki stresu

Według H. Selye’a, u człowieka narażonego na długotrwałe lub silne stresy zaczynają występować takie symptomy chorobotwórcze, jak powiększenie nadnerczy, nadciśnienie, wzrost poziomu cukru we krwi, owrzodzenie żołądka i dwunastnicy, wzrost poziomu cholesterolu i zanik grasicy. Tym objawom somatycznym towarzyszą zazwyczaj reakcje psychiczne/Należą do nich m.in. drażliwość, nadmierne przejmowanie się problemami zawodowymi, trudności z koncentracją, osłabienie pamięci, bezsenność lub sen przerywany, niecierpliwość, wybuchowość, nadmierna skłonność do płaczu, dolegliwości w klatce piersiowej, arytmiczność pracy serca, podniecenie, brak apetytu, zaburzenia trawienne, częstsze oddawanie moczu, bóle mięśni i niepokój ruchowy. Działanie stresów przez dłuższy czas powoduje osłabienie systemu odpornościowego organizmu. Grozi to nagłymi zachorowaniami. Choroba, na którą najpierw zapada zestresowany człowiek, zależy od tego, który organ został najbardziej osłabiony, atakuje ona bowiem zazwyczaj najsłabsze ogniwo.

Istota stresu

Z medycznego punktu widzenia stres jest globalną odpowiedzią organizmu na wszelkie przymusy narzucane mu przez jego środowisko fizyczne, uczuciowe i społeczne. W jaki sposób odbija się to na naszym zdrowiu, decydują takie czynniki, jak umiejętność opanowania i odporność organizmu na choroby. Niezwykle istotne jest odreagowanie stresów, pozbywanie się nagromadzonej złości czy napięcia, gdyż system blokowania akcji obronnych staje się podłożem wszelkich patologii, co może objawiać się w postaci wrzodów dwunastnicy lub żołądka, nerwicy, frustracji, lęku bądź poczuciu mniejszej wartości. Rzecz jasna, nie zawsze jest to możliwe ani nie wszystkie przyjmowane przez nas metody rozładowania są skuteczne, jak też nie ma żadnego uniwersalnego środka, powodującego osiągnięcie wewnętrznej harmonii. Istnieje bezpośredni związek między umiejętnością opanowania stresu a odpornością organizmu na choroby. Lekarze obliczyli, że zestresowany człowiek odpiera działanie zaledwie około stu chorobotwórczych mikroorganizmów, natomiast około pięćdziesięciu razy więcej po wyciszeniu stresu lub przy jego uniknięciu. Onkolodzy np. są zdania, iż neutralizacja sytuacji stresowych pozwoliłaby uniknąć prawie 65% przypadków zachorowań na raka. Człowiek posiada więc ogromne możliwości wpływania na stan swego zdrowia, lecz musi nauczyć się opanowywać stres.

Stres jest nie zdrowy

Przede wszystkim jednak stres powoduje działanie u- boczne, bardzo niekorzystne dla naszego zdrowia. Z badań wynika, że najczęstszym stresorem, czyli czynnikiem stresującym, są warunki i klimat w miejscu pracy. Nadmierny hałas, zbyt ostre światło, wysoka temperatura lub nieodpowiednia wilgotność, charakter i forma wykonywanej pracy, a także kontakty z przełożonymi sytuują się na pierwszym miejscu. Wszelkie czynniki zakłócające nasz normalny rytm funkcjonowania, jak np. praca w porze nocnej, w systemie akordowym, monotonia stałych czynności itp., wywołują podobny efekt. Trzeba też wspomnieć o częstych kłopotach w dojazdach do pracy, odprowadzaniu po drodze dzieci do żłobka lub przedszkola, niekorzystnych warunkach atmosferycznych, konfliktach międzyludzkich i wielu innych sytuacjach stresogennych. W niektórych zawodach pracownicy są narażeni na stałe napięcia psychiczne. Wynika to m.in. z tempa pracy, niezbędnej koncentracji umysłowej, ryzyka zawodowego czy konieczności szybkiego podejmowania decyzji i związanej z tym odpowiedzialności. Z tego względu bardzo stresująca jest praca strażaków, dentystów, dziennikarzy, pilotów czy chirurgów. Inna grupa stresorów wiąże się z kosztami codziennego utrzymania, zdrowiem, problemami rodzinnymi, troską o wygląd zewnętrzny.

Stres

W ostatnich latach coraz częściej jako przyczynę wielu schorzeń czy napięć psychicznych wymienia się stres. Duży rozgłos temu czynnikowi nadają środki przekazu, pojawia się ogromna ilość literatury na jego temat oraz metod i technik zwalczania. Stres stał się wrogiem publicznym numer jeden w drugiej połowie XX wieku. Czymże jest? Słowo stres jest terminem z zakresu nauk ścisłych, przede wszystkim fizyki i geologii, odnoszącym się do wszelkich nacisków i sił oddziałujących na jakiś system. Wywodzi się z łaciny, lecz do świadomości ogólnej dotarło za pośrednictwem języka angielskiego (stress nacisk, na- pór, wysiłek, ciśnienie). Do medycyny i psychologii wprowadził go kanadyjski fizjopatolog Hans Selye. Będąc jeszcze studentem medycyny, zauważył on, że u większości pacjentów występują wspólne symptomy towarzyszące różnym chorobom. Począwszy od 1926 r. poświęcił się badaniu tego zjawiska. W ciągu czterdziestu lat pracy dokonał jego holistycznego opracowania i sformułował też definicję problemu. Według Selye’a, stres jest nieswoistą reakcją organizmu na wszelkie stawiane mu żądania. Jeżeli np. organizm jest przegrzany, to nadmiar temperatury niweluje poprzez obfitsze pocenie się. Jeśli człowiek musi rozwiązywać zadania umysłowe, wówczas mózg uaktywnia koncentrację, pamięć, intelekt itp. Z kolei w sytuacjach, nietypowych organizm wykazuje stałą mobilizację i gotowość do interwencyjnego działania, przy czym owo uaktywnienie jest niezależne od naszej woli. To długotrwałe napięcie jest właśnie stresem, a uruchamianie sił organizmu chyba jedynym pozytywnym skutkiem wywieranego ciśnienia.

Newer posts