Witamina C

Zwana też kwasem askorbinowym, jest najbardziej potrzebna organizmowi. Jej niedobór wywołuje szkorbut, któremu towarzyszy wiele innych dolegliwości, jak: nadmierne chudnięcie, pękanie naczyń krwionośnych, zapalenia dziąseł, wypadanie zębów itp. Rola witaminy C w organizmie jest o wiele większa niż sądzimy. Naukowcy stwierdzili, że u osób po zawale serca poziom tej witaminy gwałtownie spada. Badania wykazały, iż przy zawale lub poważnych schorzeniach serca organizm wykorzystuje kwas askorbinowy do budowania nowej tkanki; kwas spełnia tu rolę czynnika łączącego tkankę. Nie ulega dziś wątpliwości, że witamina C podnosząc ogólną odporność organizmu, zwiększa też odporność na choroby nowotworowe, potrzebne są jednak duże jej ilości. W przeciwieństwie do zwierząt człowiek nie może jej magazynować i zmuszony jest na bieżąco uzupełniać jej poziom. Kwas askorbinowy ma również związek z przedwczesnym starzeniem się. Ludzie w starszym wieku z reguły mają niski poziom kwasu askorbinowego (mężczyźni znacznie niższy od kobiet). Ten niedobór przejawia się szybszym powstawaniem zmarszczek, plamami na skórze, częstszym powstawaniem krwotoków. Przyjmowanie większych dawek witaminy C wyraźnie ów proces zwalnia. Niektórzy naukowcy uważają, że profilaktyczne zażywanie większych ilości witaminy C jest doskonałym zabezpieczeniem przed katarem i przeziębieniami.
Witamina C występuje w produktach niezwykle obficie. Organizm przyswaja ją o wiele łatwiej w naturalnych produktach niż w pigułce. Normy zapotrzebowania wska- żują na 30 mg dziennie, gdyż jej nadmiar jest wydalany. Okazuje się jednak, iż osoby palące papierosy potrzebują większej dawki. Przy wypalaniu 1 paczki papierosów dziennie zapotrzebowanie organizmu na kwas askorbinowy wzrasta o 25 proc., przy dwóch o 50 proc. Większe ilości są również wymagane u osób chorujących na cukrzycę. Emocje psychiczne, np. gniew, powodują „spalanie” bardzo dużej ilości witaminy C nawet u ludzi zdrowych, dlatego przy silnym zdenerwowaniu należy uzupełnić jej niedobory w organizmie.

Witamina B2

Witamina B2, zwana też ryboflawiną, reguluje gospodarkę energetyczną organizmu, pomagając spalać cukry. Razem z białkami i kwasem fosforowym tworzy enzymy. Podobnie jak witamina B, rozpuszcza się w wodzie, dlatego produkty zawierające te witaminy muszą być gotowane pod przykryciem, a wywaru nie należy wylewać. Również warzywa przetrzymywane w lodówce tracą około 1% witaminy dziennie. Nie należy też zbyt długo płukać obranych warzyw. Brak tej witaminy w organizmie wywołuje symptomy podobne jak przy niedoborze witaminy Bv a dodatkowo objawia się pękaniem kącików ust, zapaleniem jamy ustnej, niedokrwistością, zmniejszaniem odporności na choroby zakaźne, zaćmą, astmą, łuszczycą lub zapaleniem spojówek.
Dobowe zapotrzebowanie organizmu na witaminę B1 wynosi dla mężczyzn 1,5 mg, dla kobiet — 1,2 mg. Kobiety w ciąży lub matki karmiące powinny zasilać organizm do 3 mg witaminy B2. Dotyczy to również osób spożywających wiele mięsa. Duże ilości ryboflawiny zawiera mleko i przetwory mleczne. Ponieważ jest ona nieodporna na światło słoneczne, należy przechowywać mleko w zaciemnionym miejscu. Mleko znajdujące się w sprzedaży posiada z reguły niewielkie ilości ryboflawiny, gdyż niszczy ją światło. Wystarczy, że butelka (jasna) z mlekiem postoi dwie godziny na słońcu, aby mleko utraciło witaminę B2.

Witaminy z grupy B Witamina B

Dorośli powinni dostarczać organizmowi w ciągu doby około 5000 j.m., ale nie więcej niż 25 000 j.m., natomiast dzieci powinny otrzymać więcej niż 10 000 j.m. Większe ilości dopuszczalne są tylko w trakcie okresowej kuracji, prowadzonej pod nadzorem lekarza. Może to mieć miejsce w przypadku trądziku, odry, zapalenia nerek lub chorobie zatok. Nadmierne zażywanie witaminy w tabletkach może powodować swędzenie skóry, pękanie i krwawienie warg, suchość włosów, nadmierną pobudliwość nerwową, brak apetytu, bóle stawów oraz uszkodzenie wątroby, gdyż w niej odkłada się niemal cała nadwyżka. Ponieważ witamina A ulega wessaniu przez skórę, naskórek i śluzówkę, dlatego wskazane są okłady i smarowanie np. maścią tranową lub olejem lnianym przy opalaniu, kąpieli czy okładach leczniczych. Często nazywana tiaminą. Jej brak może przejawiać się zapaleniem korzonków nerwowych, częściowym porażeniem nerwów, śpiączką cukrzycową, migreną, ischiasem, nadczynnością tarczycy i innymi chorobami. Najczęstszy jednak objaw to chwilowe zaniki pamięci, chroniczne zmęczenie, nerwowość, niestrawność po spożyciu posiłku i ogólne złe samopoczucie. W krajach biedniejszych, gdzie panuje niedożywienie, zbiera swoje żniwo choroba beri-beri, spowodowana dużym niedoborem witaminy Br Organizm nie magazynuje witaminy Bv podobnie jak witaminy C, potrzebne jest więc jej stałe uzupełnianie. Norma żywieniowców przewiduje dobowe zapotrzebowanie organizmu w witaminę B, w granicach 0,5 mg na każde 1000 spożytych kalorii. Na ogół wynosi to 2 — 3 mg dziennie.

Witamina A

Witamina A zwiększa ogólną odporność organizmu na choroby i przeziębienia, ma wpływ na czynności gruczołów płciowych. Jej niedobór powoduje zaburzenia menstruacyjne, natomiast u mężczyzn grozi bezpłodnością. Badania przeprowadzone na zwierzętach w pełni potwierdziły korzystny wpływ witaminy A w zwiększaniu odporności na nowotwory. Z pewnością powinni mieć to na względzie palacze, którzy szczególnie narażeni są na zachorowanie na raka. Niedobór witaminy A zwiększa także stopień rogowacenia i suchość skóry, wysychanie błon śluzowych, hamująco wpływa na wzrost człowieka oraz prawidłowy przyrost masy zębowej. Na brak witaminy A najszybciej reagują oczy. Sprawdzić to możemy, wychodząc wieczorem z jasno oświetlonego pomieszczenia do ciemnego pokoju. Jeśli po paru sekundach wzrok nasz dostosuje się do ciemności, to poziom witaminy A w naszym organizmie jest właściwy. Jeżeli przystosowanie wzroku nastąpi dopiero po kilkunastu sekundach, oznacza to, że musimy ją uzupełnić. Można to szybko osiągnąć, pijąc sok z marchwi. Przy dłuższym okresie akomodacji niezbędne jest regularne zażywanie witaminy A w tabletkach lub udanie się do lekarza, gdyż zapewne jest to objaw tzw. kurzej ślepoty. U młodych osób lub odchudzających się często występuje tzw. gęsia skórka. Mechaniczne jej usuwanie, np. pumeksem, na nic się zda, gdyż wytworzy się następna zrogowaciała warstwa. Wzbogacenie organizmu o witaminę A powoduje, że skóra ponownie stanie się gładka.
Witamina A posiada jeszcze jedną zaletę, mianowicie, chroni w znacznym stopniu przed skutkami życia w coraz bardziej skażonym środowisku naturalnym.

Nobel dla K. Funka czyli o witaminach

W 1912 roku polski uczony Kazimierz Funk odkrył pierwszą witaminę. Wyodrębniona wówczas substancja nosi obecnie nazwę witaminy B1. Funk nadał jej nazwę witamina. Słowo vita w języku łacińskim oznacza życie, a drugi człon amina związany jest z prznależnością pierwszej witaminy do określonej grupy chemicznej. W pierwszej połowie naszego wieku rozpoczęła się wielka światowa kariera witamin. Dlaczego są tak ważne? Witaminy stanowią zaledwie mikroskopijną część naszego codziennego pożywienia, ale mają decydujący wpływ na stan zdrowia, a nawet długość życia. Są niezbędne do prawidłowego funkcjonowania komórek i tkanek organizmu. Zdawać by się zatem mogło, że ludzie wiedzą o witaminach wszystko i pamiętają o ich znaczeniu, tymczasem statystyki lekarskie wskazują na znaczny niedobór witamin w organizmach wielu ludzi całego świata, z krajami najzamożniejszymi włącznie. Przyczyn należy się doszukiwać w spożywaniu coraz bardziej przetworzonej żywności, pozbawionej cennych składników, nasyconej szkodliwymi konserwantami, barwnikami itp., jak również w oczywistych błędach żywieniowych. Błędy te wynikają po części z nieświadomości, a po części z lekceważenia lub nieprzestrzegania zasad prawidłowego żywienia.
Aby przeciwdziałać tym negatywnym zjawiskom, przedstawiamy podstawowe informacje o witaminach. Nasz przegląd ułożony jest w porządku alfabetycznym.

Kwas

Sok brzozowy należy podgrzać do temperatury 35 — 36°C i dodać do niego drożdże (10 g na 1 litr soku). Naczynie z sokiem pozostawić na kilka dni w chłodnym miejscu. Po tym okresie kwas gotów jest do spożycia. Jest to lekko gazowany napój, szczególnie zalecany do picia podczas upałów. Jego trwałość dochodzi do 3 miesięcy. W celach leczniczych zaleca się picie soku z rana na czczo po 1 szklance dziennie przez kilkanaście dni, można też wypijać po kieliszku trzy razy dziennie. Sok brzozowy czyści krew, nadaje twarzy świeży wygląd i chroni płuca przed chorobami nowotworowymi. Aby korzystać z niego poza okresem wiosenno-letnim, należy zaraz po pozyskaniu z drzewa zlać go do słoików i poddać pasteryzacji. Pielęgnacja włosów Sok z brzozy idealnie nadaje się do pielęgnacji włosów. Należy go wcierać we włosy i zmyć ciepłą wodą. Nadaje włosom połysk, elastyczność oraz usuwa łupież. Połączenie soku brzozowego z alkoholem daje wodę brzozową, która również jest doskonała do pielęgnacji włosów. Huba brzozo w a
Po licznych kontrowersyjnych opiniach dziś nie ma już wątpliwości, że huba brzozowa posiada właściwości lecznicze w chorobach nowotworowych. Musi pochodzić z żywej brzozy, jednak tylko z niektórych regionów świata i to po uprzednich badaniach. Huba występuje w dwóch odmianach: czarnej lub ciemnobrązowej oraz białej. Obie odmiany posiadają właściwości lecznicze. Można ją przyjmować w postaci zastrzyków lub wywaru. Domowym sposobem wywar sporządza się następująco: zetrzeć na pył 1/2 kg huby czarnej, 1/2 kg huby białej i wymieszać ze sobą. Kopiastą łyżkę proszku zalać szklanką wody i gotować przez 10 minut. Gdy ostygnie, przecedzić i pić 3 razy dziennie po szklance 20 minut po posiłku.

Sok

To najcenniejszy produkt leczniczy z brzozy: posiada działanie ogólnowzmacniające, usuwa z organizmu trujące toksyny oraz zapobiega powstawaniu kamicy moczowej. Naukowcy obliczyli, że przez 10 lat można odbierać brzozie znaczną część jej soku, nie czyniąc jej przy tym szkody i z jednego drzewa uzyskując około 130 litrów soku. Wczesną wiosną, przeważnie na przełomie kwietnia maja, brzoza wydziela tak wiele soku, że można go zbierać całymi słojami. Gdy tylko stopnieje śnieg, korzenie brzozy zaczynają energicznie podawać wodę z gleby, napełniając stopniowo cały pień, a razem z nią przenoszone są do pęczniejących i pękających pączków rozpuszczone węglo wodory. Woda ta prawie nie wyparowuje, gdyż drzewo o tej porze roku nie posiada liści. Najlepiej pozyskiwać sok następująco: w pniu brzozy (im wyżej, tym sok bardziej wartościowy, ale jest go mniej) wiercimy otwór na głębokość 3 —5 cm i mocujemy drewnianą rynienkę. Pod nią ustawiamy szklane naczynie, z wierzchu zakryte. Aby uniknąć kurzu i śmieci w soku, najlepiej jest do rynienki lub bezpośrednio w otwór pnia włożyć końcówkę węża plastikowego, a drugi koniec zagłębić w naczyniu. Wierzch naczynia należy zakryć pokrywą lub uszczelnić, pozostawiając tylko otwór na końcówkę węża. Z brzozy można pozyskiwać sok przez około dwa tygodnie, jednak drzewo po takim odwodnieniu prawdopodobnie uschłoby. Bezpieczniej jest zbierać sok przez — 3 dni, a następnie zmienić drzewo. Po wyjęciu rurki lub rynienki z pnia, otwór należy uszczelnić drewnianym kołeczkiem i posmarować maścią ogrodniczą albo farbą olejną.

Herbatka z suszonych liści

Napar brzozowy szczególnie zalecany jest przy schorzeniach nerek, z kamicą włącznie. Ponieważ działa napotnie, można go pić również w stanach przeziębienia. Ponadto herbatka brzozowa działa moczopędnie, a więc oczyszcza przy okazji drogi moczowe. Łyżeczkę suchych liści zalać szklanką wrzątku. Parzyć pod przykryciem przez kilkanaście minut. Maść Zalecana jest przy chorobach skóry, wypryskach, krostach, liszajach itp. Sporządza się ją następująco: 1 część młodziutkich listków ucieramy na jednolitą masę z dwiema częściami smalcu wieprzowego. Smalec powinien być świeży i nie solony. Napar ze świeżych listków Przy dolegliwościach reumatycznych zaleca się picie
naparu sporządzonego z porcji około 10 świeżych i młodych listków zalanych szklanką wrzątku. Po przestygnięciu do temperatury około 40°C można osłodzić napój łyżeczką miodu. Nalewka
Przy zaburzeniach żołądkowych oraz przy stanach zapalnych jamy ustnej ulgę przynosi nalewka sporządzona z pączków brzozy zalanych wódką (najlepiej 45°). Kąpiel Kąpiel w naparze z liści brzozowych bardzo korzystnie wpływa na organizm, pod warunkiem że jest stosowana regularnie, np. 2-4 razy w miesiącu. Kąpiel taka oczyszcza skórę, uelastycznia ją, odświeża i regeneruje. Ponadto wysmaganie się miotełkami z gałązek brzozy znakomicie poprawia ukrwienie skóry i samopoczucie. dkg suszonych liści zalać 1 litrem wody i pod przykryciem doprowadzić do wrzenia. Odstawić z ognia, a kiedy wywar dobrze naciągnie (po kilkunastu minutach), wlać go do wanny napełnionej wodą.

Właściwości lecznicze

Brzoza to drzewo zdrowia. Wywar i napar z jej pączków lekarze zalecają jako środek moczopędny, żółciopędny i antyseptyczny. W Bułgarii reumatyzm leczy się naparem ze świeżych liści, we Francji stosuje się w tym celu również wywar z korzeni. Brzozowy dziegieć wchodzi w skład maści stosowanych przy chorobach skóry, a węgiel brzozo- wy bardzo pomaga w chorobach jelit. Sok z brzozy zawiera fruktozę, glukozę, kwas jabłkowy i białko, przez co jest pomocny w leczeniu podagry, artretyzmu, szkorbutu, źle gojących się ran i czyraków. Ulistnionymi gałązkami brzozowymi dobrze jest wyścielić nasze miejsce do spania. Przykryć należy je tylko prześcieradłem. Po kilkunastu dniach wszelkie niezbyt zastarzałe dolegliwości reumatyczne znikną bez śladu, podobnie jak i nadżerki na szyjce macicznej. Gałązki brzozy mogą również stanowić chociażby częściową osłonę przed szkodliwym promieniowaniem radioaktywnym. Trzymane w pomieszczeniu, gdzie znajduje się telewizor, neutralizują te promienie. Szczególnie cenne dla zdrowia są produkty otrzymywane na bazie soku brzozowego, huby i liści. Wymagają one bardziej szczegółowego przedstawienia. W tym miejscu podajmy tylko, że liście dla celów leczniczych i zdrowotnych należy zbierać w maju i czerwcu. Suszymy je rozłożone cienką warstwą w ocienionym miejscu, a następnie przechowujemy w suchym pomieszczeniu w papierowych torbach. Przy pozyskiwaniu liści brzozowych należy pamiętać, aby zbierać je z drzew nie rosnących w pobliżu szos lub w mieście, gdyż spaliny powodują, że liście stają się trujące dla organizmów żywych.
Liście przeznaczone do użytku wewnętrznego nie powinny być przechowywane dłużej niż jeden rok.

Brzoza darem natury

Spośród całego drzewostanu brzoza zasługuje na szczególne uznanie. Jest jedynym na świecie drzewem o śnieżnobiałej korze. Systematyka roślin zna około stu jej gatunków. Rosną na całej półkuli północnej, ponieważ brzoza potrafi wytrzymać temperaturę nawet do minus 70 °C! W cieplejszym klimacie osiąga wysokość około 30 metrów, a za kołem polarnym zaledwie kilkadziesiąt centymetrów. Przeciętnie żyje około 100 lat, lecz zdarzają się okazy dwu i trzykrotnie starsze. Dopiero w wieku 50 lat osiąga pełną dojrzałość. Jej kora jest tak ścisła, że nie przepuszcza nie tylko wody, ale i gazów. Pień oddycha za pomocą widocznych na korze kreseczek, które spełniają rolę wentylatorów. Na zimę zamykają się szczelnie i z tego względu mróz jest dla brzozy niestraszny. Na wiosnę otwory w korze otwierają się i drzewo szybko budzi się do życia.
Brzoza ma niezwykle wszechstronne zastosowanie. O- prócz właściwości leczniczych drewna, również liście zawierają bogactwo natury, gromadząc srebro i nikiel. W opadłych liściach jest ponad sto razy więcej srebra niż w liściach innych drzew. Z jednej tony liści można uzyskać 2,5 kg niklu.

Older posts
Newer posts